يافته كه حتى نام معماران آن يعنى آنتميوس اهل ترالس و ايسيدوروس اهل ميلتوس در خاطره‌ها مضبوط مانده است . پس از تصرف قسطنطنيه ( 1453 ) به دست عثمانيان بود كه اياصوفيه به صورت مسجدى درآمد و چهار مناره بر چهار گوشهء آن افزوده شد و قسمت اعظم تزئينات موزاييكى آن در زير دوغاب گچ از انظار پنهان گرديد . در سالهاى اخير پس از آنكه بناى مسجد اياصوفيه تبديل به موزه‌اى گشت پاره‌اى موزاييك‌كاريها از زير پوشش گچى بيرون آورده شد . نقشهء ساختمانى اياصوفيه داراى محور طولى كليساهاى مستطيل شكل صدر مسيحيت است ، ليكن قسمت مركزى يا صحن از محوطه‌اى چارگوش واقع در زير گنبدى عظيم تشكيل مىيابد ، در حالى كه بر دو جانب آن دو نيم گنبد ضميمه شده و صحن را به شكل بيضى بزرگى درآورده است . پس از بناى گنبد متكى بر طاسچه‌هاى كليساى اياصوفيه ، شيوهء معمارى بيزانسى آنچنان موقعيتى يافت كه حتى چندى بعد ، معمارى روم غربى را نيز به زير نفوذ خود گرفت . اگرچه در قسطنطنيه ، چندين مسجد از روى اياصوفيه ساخته شد ، اما معمارى بيزانسى ديگر اثرى به عظمت و شكوه اياصوفيه به وجود نياورد . ( تاريخ هنر ) ترجمه مرزبان 66 . اندراش دوم ، 1175 - 1235 ، شاه ( 1205 - 1235 ) مجارستان ، از سلسلهء مشهور آرپاد ( سلسله‌اى از فرمانروايان مجارستان كه از 997 تا 1301 در اين كشور ، با عنوان شاه ، حكمرانى داشتند . مؤسس خاندان آرپاد ، آرپاد ( وفات 907 ) نام داشته ، و وى قهرمان ملى مجارستان است و گويند در حدود 895 مجارها را به مجارستان برد ) ؛ پسر بلاى سوم و پدر بلاى چهارم و قديسه اليزابت . در 1217 در پنجمين جنگ صليبى شركت كرد . پس از بازگشت مواجه با شورش مردم گرديد و فرمان معروف به منشور زرين را صادر نمود ( 1222 ) كه آن را ماگنا كارتاى مجارستان خوانده‌اند و اين منشور تجاوز شاه را به حقوق و امتيازات نجبا ، دليل موجهى براى قيام مسلح بر ضد شاه مىشناسد . اصلاحات بعدى ( 1231 ) حقوق شاه را محدودتر و وضع نجبا را محكمتر ساخت . ( د . م . ج 1 الف - س ص 264 ) 67 . ژان برينى Jane brieni ، حدود 1148 - 1237 ، جنگجوى صليبى فرانسوى . در 1210 با مارى ، ملكهء اورشليم ، وصلت كرد . پس از وفات ( 1212 ) مارى ، دختر آنان ، يولاند ( yoland ) ، جانشين مادر شد ، و ژان نايب السلطنهء او بود . ژان در پنجمين جنگ صليبى نقش عمده‌اى داشت ؛ دمياط را گرفت ( 1219 ) . عروسى يولاند و امپراتور فردريك دوم را ترتيب داد ، و فردريك مدعى سلطنت اورشليم شد . ژان نيز همين ادعا را داشت و در 1229 بر ضد فردريك كه خود مشغول جنگهاى صليبى بود ، جنگيد . در 1228 ، ژان نايب السلطنه بودوئن دوم ، امپراطور امپراطورى لاتينى قسطنطنيه كه به سن قانونى نرسيده بود ، گرديد . و از قسطنطنيه در مقابل يونانيها و بلغارها دفاع كرد ( 1236 ) . ( د . م . ج 1 الف - س ص 1208 ) 68 . گرگوريوس نهم ، 1143 1241 ، پاپ ( 1227 - 1241 ) . ايتاليايى ، و نام اصليش اوگولينو ( ugolino ) بود . در پيرى به پاپى رسيد و بلافاصله به امپراطور فردريك دوم